Ontslagen in België: opzegtermijn, vergoeding, dringende reden en cao 109, uw rechten uitgelegd
Hoeveel weken opzeg? Wat is een ontslag om dringende reden waard dat een week te laat komt? Kan een onredelijk ontslag worden aangevochten? Wat de wet van 1978 echt zegt.

Het eenheidsstatuut: één rooster sinds 2014
Sinds 1 januari 2014 vallen arbeiders en bedienden onder hetzelfde stelsel van opzegtermijnen. De termijn hangt af van de anciënniteit, berekend in volledige maanden en jaren op het moment dat de opzeg wordt gegeven. Voor oudere contracten wordt een deel van de opzeg nog volgens de regels van vóór 2014 berekend.
Het rooster stijgt snel in de eerste jaren en daarna trager: drie weken na drie maanden, dertien weken na drie jaar, achttien weken na vijf jaar, daarna drie weken per bijkomend jaar tot twintig jaar. Een bediende met tien jaar anciënniteit heeft zo recht op drieëndertig weken.
De opzeg presteren of een vergoeding krijgen
De werkgever kan u de opzegtermijn laten presteren, of u onmiddellijk laten vertrekken tegen betaling van een vergoeding die gelijk is aan het overeenstemmende loon. Die vergoeding dekt het loon, maar ook de voordelen: bedrijfswagen, groepsverzekering, maaltijdcheques.
Tijdens een gepresteerde opzeg hebt u recht op afwezigheden om nieuw werk te zoeken. Let ook op: een werkgever die u de opzeg laat presteren, moet die meedelen per aangetekende brief of gerechtsdeurwaardersexploot, met vermelding van begin en duur.
De dringende reden: een termijn van drie werkdagen die niet vergeeft
Een dringende reden laat toe het contract te beëindigen zonder opzeg of vergoeding, maar onder strikte voorwaarden. De werkgever moet ontslaan binnen drie werkdagen nadat hij de feiten met zekerheid kent, en de reden vervolgens binnen de volgende drie werkdagen schriftelijk meedelen.
Zes werkdagen na de ontdekking van de feiten is in principe te laat. Een intern onderzoek kan het vertrekpunt verschuiven, en een voortdurend foutief gedrag doet de termijn opnieuw lopen, maar de werkgever moet dat bewijzen. Is de termijn verstreken, dan is het contract beëindigd, maar is de opzeggingsvergoeding verschuldigd.
Onredelijk ontslag: cao 109 en 3 tot 17 weken
Elke werknemer kan per aangetekende brief de concrete redenen van zijn ontslag vragen, binnen twee maanden na het einde van het contract. De werkgever moet binnen twee maanden antwoorden; doet hij dat niet, dan is hij een burgerlijke boete van twee weken loon verschuldigd.
Is het ontslag kennelijk onredelijk, dus zonder verband met uw geschiktheid, uw gedrag of de noodwendigheden van de onderneming, dan kan de arbeidsrechtbank een vergoeding van drie tot zeventien weken loon toekennen. Die komt bovenop de opzeggingsvergoeding.
Na het ontslag: documenten en termijnen
De werkgever bezorgt u het formulier C4 en het vakantieattest. Wie wil betwisten, moet snel zijn: vorderingen uit de arbeidsovereenkomst verjaren één jaar na het einde ervan, en nooit later dan vijf jaar na de feiten.
Onbetaald loon is ook een misdrijf, waardoor het binnen vijf jaar kan worden teruggevorderd: een punt om aan te halen als het jaar al verstreken is.
De goede reflexen bij ontvangst van de brief
Noteer de exacte ontvangstdatum, bewaar de envelop en onderteken geen document over het einde van het contract zonder de draagwijdte ervan te begrijpen, zeker geen beëindiging in onderling akkoord die u bepaalde vergoedingen kan ontnemen.
Controleer uw anciënniteit en herbereken de opzeg met de tool van AILawyer. Vraag de redenen per aangetekende brief als het ontslag u onrechtvaardig lijkt, en neem contact op met uw vakbond of een advocaat vóór de termijn van één jaar verstrijkt. Een ontslag tijdens moederschaps-, ouderschaps- of geboorteverlof geniet bovendien een bijzondere bescherming.
FAQ
Welke opzegtermijn na tien jaar anciënniteit?
Voor een contract dat na 2014 begon, is de werkgever na tien volledige jaren anciënniteit een opzegtermijn van drieëndertig weken verschuldigd.
Kan de werkgever na een week nog een dringende reden inroepen?
In principe niet: hij heeft drie werkdagen vanaf het moment dat hij de feiten met zekerheid kent, en daarna drie werkdagen om de reden mee te delen.
Wat levert een kennelijk onredelijk ontslag op?
Een vergoeding van drie tot zeventien weken loon, bovenop de opzeggingsvergoeding, als de rechtbank het kennelijk onredelijk karakter erkent.
Bronnen en verwijzingen
Algemene informatie. De toepassing op een dossier hangt af van de feiten en de geldende regels.