AI-risico’s op platforms: de DSA plaatst bewijs centraal in het toezicht
Na de Europese rondetafel van 23 september 2026: hoe onderzoek je AI-risico’s op grote platforms? De rol van onderzoekers en de grenzen van het toezicht.
Een gesprek over handhaving, geen nieuwe wet
De Europese Commissie bracht op 23 september 2026 ongeveer 60 organisaties en onderzoekers samen voor haar vijfde rondetafel over de Digital Services Act (DSA). Het verslag werd op 25 september gepubliceerd en op 1 oktober bijgewerkt. AI-gerelateerde risico’s behoren tot de besproken prioriteiten.
De gesprekken gingen over systeemrisico’s, maatregelen om die risico’s te beperken en toegang tot gegevens. Het bericht stelt geen overtreding door een platform vast en kondigt geen sanctie aan. Het beschrijft werkzaamheden rond toezicht en onderzoek.
Het algoritme moet in zijn context worden onderzocht
De artikelen 34 en 35 van de DSA verplichten aangewezen zeer grote onlineplatforms en zeer grote onlinezoekmachines om systeemrisico’s van hun diensten te beoordelen en passende maatregelen te nemen. Artikel 40 regelt onder meer de toegang van erkende onderzoekers tot bepaalde gegevens. Die verplichtingen gelden niet zonder onderscheid voor alle websites of chatbots.
Stel je een feed voor die herhaaldelijk misleidende, met AI gemaakte beelden aanbeveelt. Dit is een fictief scenario. Het onderzoek moet de aanmaak van de beelden, hun verspreiding en de rol van aanbevelingen onderscheiden. Dat inhoud synthetisch is, bewijst op zichzelf nog geen DSA-overtreding.
Bewijs dat een vergelijking vóór en na mogelijk maakt
Onze praktische lezing van dit nieuws: een veiligheidsbelofte moet aan waarnemingen kunnen worden getoetst. Een vereniging kan de onderzochte dienst, data, taal, accountinstellingen en gebruikte methode vastleggen. Zonder die informatie kunnen twee schermafbeeldingen situaties tonen die niet vergelijkbaar zijn.
Een platform kan zijn interface veranderen zonder het waargenomen probleem te verminderen. Om een maatregel te beoordelen, zijn een duidelijke vraag en een geschikte indicator nodig: wordt hetzelfde soort inhoud onder dezelfde omstandigheden nog aanbevolen? Deze aanpak vervangt geen officieel onderzoek of statistische expertise.
Een individueel probleem is niet hetzelfde als een systeemrisico
Een Belgische gebruiker die misleidende inhoud ziet, kan de URL, datum en reactie op een melding bewaren om de feiten te verduidelijken. Publiceer geen persoonsgegevens of schadelijke beelden opnieuw om bewijs te verzamelen. Een individueel verslag kan nuttig zijn, maar bewijst niet automatisch een systemische werking.
De rondetafel onderstreept het belang van onderzoek buiten de platforms. Ze geeft niet elke vereniging vrije toegang tot hun databanken: onderzoek moet voldoen aan het toepasselijke kader en de bescherming van personen.
Wat in het vervolg moet worden gecontroleerd
Let vooral op controleerbare resultaten: onderzoeksmethode, vastgestelde risico’s, genomen maatregelen en waargenomen effecten. Dit artikel onderzoekt nieuws uit september op basis van bronnen die op 4 oktober 2026 beschikbaar waren. De vergadering wordt niet voorgesteld als een gebeurtenis van vandaag.
Raadpleeg onze gids met juridische bronnen om de aangehaalde teksten te controleren. Onze redactiepagina legt het AI-gebruik en de correctieprocedure uit. Deze algemene analyse bepaalt niet de rechten of rechtsmiddelen in een concreet dossier.
Bronnen en verwijzingen
Algemene informatie. De toepassing op een dossier hangt af van de feiten en de geldende regels.
