AI in de rechtbank: Californië neemt SB574 aan over de verantwoordelijkheid van advocaten
SB574, ondertekend op 30 september 2026, regelt bronverwijzingen, vertrouwelijke gegevens en menselijke verantwoordelijkheid. Wat verandert in Californië en wat kan een Belgisch kantoor ervan leren?
Een ondertekende wet met een komende deadline
Californië heeft SB574 aangenomen, nu hoofdstuk 858. De gouverneur keurde de wet op 30 september 2026 goed; het wetgevingsportaal publiceerde de tekst op 1 oktober. De wet behandelt onder meer het gebruik van generatieve AI door advocaten en arbiters.
De tekst bevat geen urgentiebepaling of bijzondere ingangsdatum. Artikel IV, sectie 8, van de Californische grondwet leidt tot een inwerkingtreding op 1 januari 2027. Die datum volgt uit onze gezamenlijke lezing van beide teksten. De ondertekening betekent dus niet dat de nieuwe bepalingen al gelden.
Elke ingediende bronverwijzing moet persoonlijk worden gecontroleerd
De wijziging van artikel 128.7 van de Code of Civil Procedure vereist dat de advocaat die verantwoordelijk is voor de indiening elke bronverwijzing persoonlijk heeft gecontroleerd. Ook verwijzingen van AI vallen hieronder, maar de controle is daar niet toe beperkt.
Het praktische probleem gaat verder dan een verzonnen uitspraak. Een bron kan bestaan maar een ander probleem behandelen of het tegenovergestelde standpunt ondersteunen. Wij raden aan de oorspronkelijke tekst te lezen, de gebruikte passage te controleren en vóór indiening een spoor van die controle te bewaren. Een geruststellend antwoord van dezelfde assistent vervangt die stap niet.
Hulp blijft mogelijk, de verantwoordelijkheid blijft menselijk
Het nieuwe artikel 6068.1 verbiedt het delegeren van de rechtspraktijk aan generatieve AI. Het verlangt redelijke controles op de juistheid van resultaten en het corrigeren van fouten of hallucinaties in gebruikt materiaal. Ook moet het gebruik van AI aan de rechtbank worden gemeld voor documenten die daar worden ingediend.
Een kantoor moet daarom een daadwerkelijke controle organiseren, met een aangewezen verantwoordelijke. Een automatisch gemaakte samenvatting kan bijvoorbeeld helpen bij de dossieropbouw; de advocaat moet nog steeds de bronnen, feiten en argumenten controleren die hij wil indienen. Dit is een voorbeeld van een werkmethode, geen berechte zaak.
Vertrouwelijkheid hangt ook af van toegang tot het systeem
SB574 betreft vertrouwelijke, identificerende en niet-openbare informatie die wordt ingevoerd in een systeem waarin toegang tot die gegevens niet is beperkt tot de advocaat en door hem gemachtigde personen met geheimhoudingsverplichtingen. Dit is geen algemeen verbod op alle AI-tools.
Ons praktische advies is om vóór het doorsturen van een dossier te onderzoeken wie de gegevens kan lezen, hoe lang ze worden bewaard en welke afspraken de leverancier maakt. Een commerciële knop met het woord « privé » beantwoordt die vragen niet. De State Bar biedt al deontologische informatie over deze toepassingen; die staat los van de aangenomen wet.
Arbiters moeten zelf blijven beslissen
Het nieuwe artikel 1282.1 verbiedt een arbiter om een deel van zijn besluitvorming aan generatieve AI te delegeren. Bij gegenereerde informatie buiten het dossier voorziet de tekst in voorafgaande informatie aan de partijen en, voor zover mogelijk, de gelegenheid om erop te reageren.
Dat onderscheid is nuttig: ondersteuning bij de voorbereiding geeft een systeem geen beslissingsbevoegdheid. Partijen kunnen vragen hoe gebruikte informatie is verkregen en controleren of het debat op het dossier gebaseerd blijft.
Wat een Belgische lezer moet onthouden
SB574 is Californische wetgeving. Ze verandert het Belgische recht of de Europese AI-verordening niet rechtstreeks. In een internationale zaak moet een professional de betrokken jurisdictie, lokale regels en timing controleren voordat hij een verplichting vaststelt.
Voor interne werkprocedures kan een kantoor wel drie vragen meenemen: zijn de oorspronkelijke verwijzingen gelezen, mogen de gegevens naar deze tool worden gestuurd en wie draagt de eindverantwoordelijkheid? Deze vergelijkende analyse is geen juridische goedkeuring van een dossier. Lees ook onze gids voor het beoordelen van een juridische assistent en ons redactiebeleid.
Bronnen en verwijzingen
Algemene informatie. De toepassing op een dossier hangt af van de feiten en de geldende regels.
